Deze vraag stond recent centraal in een tweetal uitspraken. Het antwoord op deze vraag is in de omzetbelasting van groot belang.

 

De hoofdregel bij verhuur is immers 'vrijgesteld' (gevolg: btw op investeringen drukt, geen afdracht op omzet). Vaak kan het voordelig zijn wel een afdracht te hebben (met dus teruggaaf betaalde btw op investering en onderhoud).

 

Basis voor de hoofdregel vormt de Europese btw-richtlijn (artikel 135, lid 1, letter l). Vrijstellingen moeten strikt worden uitgelegd. De hoofdregel is immers dat alles belast is.

 

Casus: een uitvaartverzorger stelt zijn crematorium ter beschikking aan andere uitvaartverzorgers. Verhuur of een algemene dienst? Rechtbank: geen verhuur. Het gaat de klant om het totaalpakket van de faciliteiten voor enkel de crematie. De exploitant zorgt voor alles, geen exclusief gebruik door de klant.

 

Een gemeente exploiteert een kunstencentrum. De klanten mogen de theaterzaal gebruiken. De gemeente verzorgt alles er omheen (theatertechnici, begeleiden bezoekers, foyer, kleedruimten, schoonmaak, etc.). Men zou dus verwachten: geen verhuur. Het Hof besloot echter dat er sprake is van de als "één prestatie gekwalificeerde dienst" en dat voor een bepaalde tijd aan derden het exclusieve gebruik werd gegeven. Het Hof merkte dat aan als vrijgestelde verhuur onroerend goed.

 

Mij lijkt de eerste uitspraak juist en de tweede niet. Maar dit is subjectief. Ik baseer dit op het volgende. Er is altijd sprake van exclusief gebruik: één crematie en één toneelgezelschap. Maar de dienstverlening er om heen maakt dat de gebruikers meer krijgen dan een huurder zoals bedoeld in het begrip verhuur volgens de EU-richtlijn. Een 'echte huurder' kan zelf naar eigen inzicht het gehuurde gebruiken en moet dit ook deels onderhouden (huurdersonderhoud). Bij het crematorium is het een totaalpakket aan diensten net als bij het cultureel centrum.

 

Denk ook aan het begrip 'gelegenheid geven tot sportbeoefening'. Juist omdat de exploitant veel dienstverlening geeft rond het eigenlijke sporten is er geen sprake van vrijgestelde verhuur maar belast algemeen gebruik (6%).

 

Welke gemeente het in de tweede uitspraak betreft weet ik niet. Cassatie zal denk ik niet worden ingesteld: ontbreken financieel belang (correctie < 10%, inspecteur verloor daar op). De uitspraken hebben uiteraard wel belang in vergelijkbare situaties.